Âm mưu thâu tóm “đế chế” bán lẻ 35.000 tỷ/năm và chiếm đoạt hàng nghìn ha đất vàng Sài Thành của doanh nhân gốc Tàu

Tháng 1 năm 2020, Masan tuyên bố thương vụ sáp nhập với hệ thống bán lẻ VinCommerce của của Vingroup khi sở hữu đến 70% cổ phần của công ty con liên doanh sau sáp nhập. Thương vụ này được giới phân tích ước định giá là 3 tỷ USD. Trước đó, vào tháng 6 năm 2019, Central Group cũng công bố chi đến hơn 1 tỷ USD để mua lại hệ thống Big C tại Việt Nam. Cả hai hệ thống này xét về quy mô và hiệu quả kinh doanh đều nhỏ hơn Saigon Co.op. Vậy hệ thống bán lẻ này được định giá bao nhiêu?

Trong khi lợi nhuận của Big C, Aeon còn khá khiêm tốn; Vincommerce, Lotte Mart, Bách Hóa Xanh vẫn còn lỗ lớn thì “anh cả” của ngành là Saigon Co.op có mức lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng, doanh thu của Saigon Co.op đạt mức hơn 35.000 tỷ đồng, tăng hơn 3.000 tỷ đồng so với năm 2018. Với mức doanh thu và lợi nhuận khủng như vậy, việc nhiều cá nhân và thế lực bí ẩn thèm khát Saigon Co.op là chuyện không có gì bàn cãi. Nếu không bị phát hiện, nhóm Hoa kiều Diệp Dũng lại âm thầm định giá hệ thống bán lẻ này chỉ 6.000 tỷ đồng hòng ra tay thâu tóm bằng nhiều thủ thuật.

Ngày 27/7, thanh tra TP.HCM đã công bố kết luận về các sai phạm tại Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TP (Saigon Co.op). Một trong các kết luận thanh tra nhấn mạnh việc các hợp tác xã thành viên tổ chức triển khai huy động vốn của các thành viên không đúng trình tự thủ tục quy định tại Luật Hợp tác xã và Điều lệ. Bên cạnh đó, có dấu hiệu thâu tóm, chiếm đoạt vốn, tài sản của Saigon Co.op được hình thành từ khi thành lập đến nay, xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản chung (tài sản không chia) và tài sản của Nhà nước.

Đại hội thành viên 2020 của Saigon Co.op vẫn được tổ chức vào ngày 24/07/2020 dù Thanh tra thành phố trước đó đã đề nghị tạm đình chỉ Đại hội. Trong Đại hội có nhiều nội dung được thông qua ngoài chương trình dự kiến, trong đó có vấn đề về vốn, bãi nhiệm ủy viên Hội động Quản trị và và đề nghị cách chức Tổng Giám đốc vì lý do được đưa ra là Tổng Giám đốc đã không thực hiện Nghị quyết của Đại hội thành viên về việc huy động vốn nêu trên.

Trải qua 30 năm hình thành và phát triển, xuất phát điểm với mong muốn xây dựng một siêu thị văn minh hiện địa nhưng vẫn mang tính chất chợ truyền thống thân thiện với người tiêu dùng, năm 1996, Saigon Co.op lần đầu tiên cho ra mắt siêu thị Co.opmart Cống Quỳnh.

24 năm sau, Saigon Co.op đã mở rộng ra hơn 800 siêu thị, đại siêu thị, cửa hàng tiện lợi. Tính đến tháng 4/2019, hệ thống Saigon Co.op có 113 siêu thị Co.op mart, 4 đại siêu thị Co.op Xtra, 353 cửa hàng thực phẩm tiện lợi Co.op Food, 67 cửa hàng tạp hóa hiện đại Co.op Smile, 22 cửa hàng tiện lợi Cheers 24h, 4 trung tâm thương mại Sense City, trung tâm thương mại SC Vivo city liên doanh với Mapletree, 128 cửa hàng Co.op…phủ kín tất cả các phân khúc bán lẻ.

Ngoài ra, Saigon Co.op còn mở rộng trong mảng đầu tư với CTCP Đầu tư và phát triển Saigon Co.op (SCID), mảng xuất nhập khẩu có công ty TNHH một thành viên phân phối Saigon Co.op (SCD) phân phối độc quyền các hãng như Parker & Waterman từ tập đoàn Newell Rubbermaid (Anh), dầu gội đầu Pantene, Head & Shoulders, Sữa tắm Olay từ tập đoàn P&G (Mỹ), các loại bột dinh dưỡng Topmass từ công ty AIDA, sữa Vitaplan được nhập khẩu từ New Zealand.

Mảng sản xuất có 2 công ty là Công ty TNHH Thực phẩm quốc tế Nam Dương nhãn hiệu con mèo đen và công ty Xuân Hồng hoạt động trong lĩnh vực gia công, đóng gói và phân phối hàng nông sản thực phẩm.

Về kết quả kinh doanh, Saigon Co.op cho biết tổng doanh thu của toàn hệ thống năm 2019 khoảng 35.000 tỷ, tăng hơn 3.000 tỷ đồng, tương đương tăng 9,4% so với năm 2018. Năm 2020, Saigon Co.op đặt kế hoạch kinh doanh tăng 10%, đạt 38.900 tỷ đồng; Phát triển mạng lưới và nâng cao hiệu quả đầu tư tại tất cả các mô hình bán lẻ. Phấn đấu phát triển hơn 200 điểm bán mới, vượt mốc 1.000 điểm bán vào cuối năm 2020 và là đơn vị bán lẻ thuần Việt có nhiều nhất các mô hình bán lẻ hiện đại nhất Việt Nam.

HTX Linh Tây góp đến 952,5 tỷ đồng vào Saigon Co.op dù kinh doanh bết bát và thua lỗ

Từ năm 2014 đến 2019, doanh thu thuần tính riêng của Saigon Co.op tăng trưởng đều đặn 14-24% mỗi năm từ 10.790 tỷ đồng lên 23.440 tỷ đồng. Hiệu quả kinh doanh cũng được cải thiện khi tỷ suất lợi nhuận gộp tăng dần từ 5% vào năm 2014 lên 9% năm 2019.

Số liệu của riêng công ty mẹ Saigon Co.op cho thấy, kể từ năm 2015 đến nay, đều duy trì lợi nhuận trên 1.000 tỷ/năm. Đây là con số lợi nhuận đáng mơ ước trong ngành bán lẻ khi Lotte Mart vẫn đang thua lỗ, Aeon Mall lợi nhuận chỉ vài trăm tỷ, Vinmart, Bách Hóa Xanh, vẫn đang đi tìm điểm hòa vốn.

Hiệu suất trên mỗi cửa hàng của hệ thống Saigon Co.op cũng vượt trội hơn so với các đối thủ, mặc dù chỉ hơn 800 cửa hàng, trung tâm thương mại, siêu thị song doanh thu của Saigon Co.op vẫn vượt trội hơn Vinmart (với hơn 1.700 điểm bán và hệ thống siêu thị), và bỏ rất xa so với Bách Hóa Xanh.

Tuy nhiên, trong lần tăng vốn gần nhất với ý đồ thâu tóm Saigon Co.op, cái giá mà đế chế bán lẻ này được định là quá thấp.

Doanh thu 23.000 tỷ đồng/năm mà được định giá 6.000 tỷ thì đúng là chuyện hài trong làng thâu tóm
Lợi nhuận của Saigon Coop vượt xa các hệ thống bán lẻ khác

Theo kết luận của thanh tra TP.HCM, tại đại hội thành viên bất thường lần 1 ngày 30/1/2020 đã đưa ra nghị quyết thống nhất tăng vốn điều lệ từ 3.200 tỷ đồng lên hơn 6.797 tỷ đồng, theo phương án huy động vốn từ các thành viên.

Và chỉ cần bỏ ra gần 3.600 tỷ nhóm nhà đầu tư mới có thể đã sở hữu hơn 50% vốn Saigon Coop.

Một điểm lạ lùng là: trong 20 HTX tăng vốn vào Saigon Co.op, 6 HTX kinh doanh không hiệu quả trong năm gần nhất. Cụ thể, HTX TMDV Linh Tây lỗ gần 49 triệu đồng năm 2019 nhưng góp hơn 952,5 tỷ đồng, HTX TM Thị Nghè lỗ hơn 163,6 triệu đồng góp 244,55 tỷ đồng, HTX TM Cầu Kinh lỗ gần 106 triệu đồng cũng góp gần 3 tỷ đồng.

Central Group phải bỏ ra cả tỷ USD để mua lại hệ thống Nguyễn Kim, trong khi Saigon Co.op chỉ được định giá hơn 6000 tỷ đồng để phục vụ cho ý đồ thâu tóm của một nhóm người. Trong 2 lần làm việc vừa qua, các HTX không cung cấp cho đoàn thanh tra các hồ sơ được yêu cầu để làm rõ nguồn vốn góp.

Hoa kiều Diệp Dũng muốn thâu tóm Saigon Co.op với giá rẻ mạt, chiếm luôn đất vàng mà hệ thống này nắm giữ ở Sài Thành

Thành tra TP.HCM nhận định, có dấu hiệu thâu tóm, chiếm đoạt vốn, tài sản của Saigon Co.op được hình thành từ khi thành lập đến nay, xâm phạm quyền sở hữu tài sản chung và tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của TP nói riêng và cả nước nói chung. Việc làm này có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Thanh tra TP.HCM kết luận, sai phạm nêu trên được cho là thuộc trách nhiệm của HĐQT Liên hiệp HTX, Thành viên Liên hiệp HTX, ban tổng giám đốc và người đứng đầu được xác định là ông Diệp Dũng, Chủ tịch Saigon Co.op.

Việc Hoa kiều Diệp Dũng bày trăm phương nghìn kế để chiếm đoạt Saigon Co.op không chỉ vì mục đích lợi nhuận, mà hệ thống này còn đang sở hữu quỹ đất vàng khổng lồ nằm rải rác khắp Sài Thành, đặc biệt tập trung ở các khu vực trung tâm và khu dân cư đông đúc. Nếu thâu tóm được Saigon Co.op không chỉ tóm được “gà đẻ trứng vàng” mà còn chiếm được lượng BĐS khổng lồ. Như vậy, không chỉ về kinh tế, mà thương vụ này còn đặt ra mối đe dọa về an ninh quốc gia (khi đất vàng Sài Thành rơi vào tay Hoa Kiều) và biến lượng lớn “đất công thành đất ông” với giá rẻ mạt.

Lan Anh