Bình phong cho hàng Tàu né thuế Mỹ, Việt Nam thách thức kiên nhẫn của Trump đến khi nào?

Trong cuộc phỏng vấn trên đài Fox Business ngày 26/06/2019 vừa qua, Tổng thống Donald Trump lật bài ngửa: “Rất nhiều công ty đang dời sang Việt Nam, nhưng Việt Nam lợi dụng chúng ta còn tệ hơn cả Trung cộng. Việt Nam nhỏ hơn Trung Quốc nhiều, nhưng họ gần như là kẻ lợi dụng tệ nhất trong số tất cả những kẻ lợi dụng.” Nói là làm, Trump mở màn trừng phạt áp thuế 456% thép Việt Nam có nguồn gốc từ Đài Loan, Trung Quốc khiến Việt Nam choáng váng. Đến nước này thì Việt Nam còn chờ gì nữa mà không tuyệt giao với Bắc Kinh, chí ít là ngưng tiếp tay cho hàng Tàu đội lốt made in Vietnam để xuất khẩu sang Mỹ, tránh đưa Việt Nam vào cuộc thương chiến khốc liệt với Mỹ.

Hôm 14/3/2018, phát biểu tại Trường Đại Học Quốc Gia Úc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giơ cao chiếc điện thoại di động hiệu Samsung lên khoe: “Rất có thể điện thoại thông minh của Samsung hiện đại nhất mà người Úc đang sử dụng hàng ngày đến từ Việt Nam vì theo Samsung khoảng ¾ lượng điện thoại này được sản xuất tại Việt Nam”. Rất may sau đó tại một Hội nghị ở Hà Nội ngày 19/12/2018, Thủ tướng khẳng định thêm rằng: “…nói Samsung là 100% nước ngoài là nhầm lẫn! Samsung có tỷ lệ sản xuất trong nước trước đây bằng 0 thì nay đã trên 30%.” Nói đến chuyện này để thấy rằng, đến Thủ tướng còn muốn biến hàng ngoại thành hàng Việt, nói gì các tư nhân chỉ biết chạy theo lợi nhuận làm giàu?

Vừa rồi báo Tuổi Trẻ vạch trần Asanzo nhập linh kiện, lột tem, xé nhãn Trung cộng, lắp ráp thành sản phẩm dán tem, dán nhãn “Made in Vietnam”, “Xuất xứ từ Việt Nam” và “Hàng Việt Nam chất lượng cao” để bán giá thật cao.

Asanzo bắt đầu doanh nghiệp vào cuối năm 2013, nhưng nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường Việt Nam. Chỉ sau 1 năm Asanzo đã bán ra hơn 100.000 tivi. Đến năm 2015, con số này đã tăng gấp 3 lần. Năm 2016, lượng tivi bán ra đã lên tới con số 500.000. Năm 2018, Asanzo đã bán ra trên 4 triệu sản phẩm các loại, đạt doanh thu 6.250 tỷ đồng, lên kế hoạch cho năm 2019 đạt doanh thu 10.000 tỷ đồng.

Hơn 6 năm mọi cơ quan công quyền, kể cả quan thuế và thuế vụ, đều không hay biết phải đợi đến khi bị phanh phui thì mới vào cuộc điều tra. Pháp luật lỏng lẻo như thế nói gì việc vô số công ty Trung cộng đang hoạt động trá hình tại Việt Nam?

Chưa chắc Asanzo đã làm trái với pháp luật Việt Nam, vì ngay chính Samsung, 100% linh kiện nhập, vẫn nhìn nhận là hàng “Made in Vietnam”. Luật hiện hành không rõ ràng nên dễ được giải thích một sản phẩm là “Made in Vietnam” khi giá trị gia tăng tại Việt Nam lớn hơn hay bằng 30% giá trị sản phẩm.

Các sản phẩm của Samsung có giá trị thương hiệu nên thu lợi nhuận rất cao. Hằng năm Samsung thu lợi nhuận trên 5 tỷ USD cho hàng hóa sản xuất tại Việt Nam. Vì thế nếu cộng thêm các chi phí khác giá trị gia tăng tại Việt Nam dễ vượt trên 30% giá xuất xưởng và xuất cảng.

Tương tự như vậy, Asanzo khi nhập linh kiện từ Trung cộng được miễn 10% thuế quan, các chi phí lắp ráp và giá thương hiệu hay mức lời rất cao, nên giá trị gia tăng cũng dễ dàng đạt trên 30% tổng giá bán ra nên cũng đạt tiêu chuẩn hàng Việt Nam.

Ngày nay hầu hết các nước, ngay cả Trung cộng, đều có quy định thành luật cụ thể và rõ ràng về ghi nhãn xuất xứ hàng hóa như made in/by/for…, produced in…, designed by/in…, assembled in…, processed in…, packaged in…, imported by/for…, không mù mờ như luật pháp Việt Nam. Điều đó khiến cho vấn nạn hàng Trung cộng biến hóa thành hàng Việt Nam xuất cảng sang Mỹ tránh thuế đang rõ ràng gia tăng nhưng Việt Nam vẫn không tích cực ngăn chặn.

Theo Báo Wall Street Journal ngày 26/6/2019 có hàng tỷ USD hàng hóa Trung cộng tránh quan thuế Mỹ đi đường vòng vào Mỹ qua các nước Á Châu, đặc biệt là Việt Nam. Nếu không điều chỉnh lại luật pháp, buộc Mỹ phải trừng phạt, người dân Việt đã khổ sẽ phải khổ thêm.

Asanzo phải đóng 10% thuế quan khi nhập 1 tivi từ Trung cộng, nhưng nếu nhập vài linh kiện để lắp ráp tivi tại Việt Nam thì Asanzo được miễn khoản thuế này. Lỗ hổng luật pháp để Asanzo tránh thuế . Theo báo Tuổi Trẻ, Asanzo còn lập nhiều công ty ma để trốn và tránh thuế.

Đến một doanh nghiệp tư nhân lớn như Asanzo mà dễ dàng trốn và tránh thuế cả 6 năm như thế thì các cơ quan Hải quan và Thuế cũng cần phải coi lại năng lực làm việc. Thất thu ngân sách như thế chỉ làm lợi cho những kẻ biết luồn lách còn thua thiệt vẫn chính là người dân.

Chủ tịch Asanzo ông Phạm Văn Tam là một “Shark Tank” lại thường xuyên xuất hiện trên đài truyền hình VTV để “truyền cảm hứng” cho giới trẻ khởi nghiệp làm giàu giúp đất nước phú cường, vỡ lẽ ông lại là “cá mập” chuyên làm giàu trên xương máu dân nghèo.

Tổng thống Trump đã nhiều lần nhắc nhở Việt Nam đừng lợi dụng Mỹ. Điển hình là cuộc gặp Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ở Nhà Trắng tháng 6/2017 ông nhắc về cán cân thương mại mất quân bình, dự Hội Nghị APEC ở Đà Nẵng tháng 11/2017 ông tuyên bố nhiều nước lợi dụng Mỹ. Nhưng dường như những lời nhắc nhở, cảnh báo này vẫn chưa thế lọt tai các quan chức? Người ta vẫn cố ý phù phép, bằng cách này hay cách khác Việt hóa hàng Tàu để tiếp tay Trung Cộng né thuế Mỹ.

Chiến tranh thương mãi Mỹ-Trung càng lúc càng trở nên khốc liệt, ngay trước mắt là Hà Nội cần giảm thiểu việc lệ thuộc vào Trung cộng, không để nước này mượn đường “hàng Tàu nhãn Việt” hay đầu tư lắp ráp hàng Trung cộng rồi tuồn hàng sang Mỹ.

T.L

Bài viết liên quan