Đã đến lúc xây đường sắt cao tốc Bắc – Nam?

Theo bạn, chúng ta có nên tính chuyện xây đường sắt cao tốc Bắc Nam hay không? Trước khi trả lời, hãy cùng phân tích qua một chút để thấy tính viễn vông, lợi ích nhóm của dự án này.

Trước hết ta nhìn tài chính:

-Nợ công: ??? Không bàn…rất phức tạp

-Tổng mức đầu tư dự án này là 58,7 tỷ USD

-Chưa kể hàng loạt dự án đang chờ: Sân bay long thành: 16 tỷ Usd; Cải tạo Sân bay Tân Sơn Nhất: 16 tỷ Usd; Đường cao tốc bắc nam: 15 tỷ usd; Tàu điện ngầm HN vs HCM: 40 tỷ Usd.

Những tấm gương

Thứ nhất: đường sắt cao tốc không chở được hàng. Nếu đầu tư đường sắt cao tốc, việc vận chuyển hàng hóa vẫn dựa vào đường sắt đơn cổ lỗ, lạc hậu và vận tải ô tô, tiếp tục gia tăng nguy cơ quá tải và tai nạn giao thông đường bộ.

Thứ hai: Giá vé là bao nhiêu? Với chi phí xây dựng và quản lý vận hành rất lớn, giá vé chắc không rẻ. Được biết giá vé trung bình tuyến cao tốc Hồng Kông – Quảng Châu – Thâm Quyến dài 150km là khoảng 33USD. Giả sử tuyến cao tốc của ta có chiều dài 1.500 km có giá vé theo tỷ lệ tương đương vào khoảng 330 USD tức là khoảng 6,7 triệu VNĐ, gấp 2 lần giá vé máy bay tối đa, gấp hơn 3 lần giá vé thương mại bình quân (khoảng 2.000.000đ).

Tuyến giá rẻ Vũ Hán – Quảng Châu dài 968km có giá từ 72-120 USD. Áp tỷ lệ tương đương cho tuyến đường sắt cao tốc của ta dài 1.500 km, vé tầu sẽ có giá khoảng 110-180 USD, tức là vào khoảng 2,4 đến 3.9 triệu VND, vẫn lớn hơn giá vé máy bay. Chưa kể dân ta cũng chưa phải gọi là khá hết, trong vòng 20-30 năm nữa, tầng lớp trung lưu chưa chắc đã đạt tới 50% dân số.

Nhìn sang 2 ông to:

Trung Quốc, đất nước có hệ thống đường sắt cao tốc dài nhất TG, có dân số đông nhất TG và có nền kinh tế lớn thứ 2 TG, có tầng lớp trung lưu hơn 600 triệu và ngày càng tăng.

Tổng công ty đường sắt Trung Quốc, đơn vị đầu tư xây dựng và quản lý vận hành hệ thống tầu cao tốc đang có khoản nợ lên đến 700 tỷ USD, cao hơn gấp đôi khoản nợ công của Hy Lạp, hơn gấp 3 lần GDP của Việt nam.

Nhật Bản, nước có nền kinh tế lớn thứ ba TG là 1 trong số ít nước phát minh và làm đường sắt cao tốc sớm nhất. Từ năm 1959 đến nay, sau ngót 60 năm mới có 2.387km đường sắt cao tốc. Hiện nay Nhật Bản vẫn duy trì 22.301 km đường sắt phổ thông khổ 1,067m, trong đó có 7079km sử dụng đầu máy diezen. So với 2.387km đường sắt cao tốc, đường sắt phổ thông ở Nhật Bản dài gấp 10 lần và chiếm 83,54% tổng chiều dài đường sắt nước này.

Sau 1 hồi ngẫm lại…thực tế so với bánh vẽ khác nhau, công xây dựng ở nước ta khó có thể bảo đảm tổng mức chi phí đó không tăng lên nhiều…nhìn tấm gương Metro, LRT, đường cao tốc HN- HP là biết.

Vậy: Tại sao chúng ta cứ muốn làm đường sắt cao tốc quá tốn kém trong điều kiện hiện nay không có vốn đầu tư và trình độ kỹ thuật thấp, nền tài chính quốc gia eo hẹp và nợ công cao? TẤT CẢ ĐỀU PHẢI PHỤ THUỘC như vậy?

Hãy thử nhìn Mỹ, giàu nhất TG vẫn không làm đường sắt cao tốc. Hay như Brazil…hoặc gần gần như Malaysia có GDP cao gần gấp đôi VN cũng đã lập tức từ bỏ dự án đường sắt cao tốc để giảm nợ công mà ngay nhà vua Malaysia cũng tham gia bằng cách giảm 10% lương.

Vậy ý kiến bạn là gì…Xây hay ko xây? Chi phí xây dựng và vận hành quá lớn mà thời gian thu hồi vốn lại quá lâu. Giá vé xấp xỉ vé máy bay thì ít khách, giá vé thấp hơn vé máy bay thì bao giờ mới thu hồi được số vốn khổng lồ.

Nguồn: Vietnam Skylines

(Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của tác giả)

Bài viết liên quan