EVN gạt phăng trách nhiệm gây ra cái chết đang bao trùm 8 triệu dân Hà Nội

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa chối bỏ trách nhiệm gây ra ô nhiễm không khí tại thủ đô, cho rằng tình trạng ô nhiễm do các nhà máy nhiệt điện là không chính xác, các đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt, mức độ ảnh hưởng lớn nhất của nồng độ bụi (chỉ khoảng 10 mg/m3 bụi mịn PM10) thường xuất hiện ở khoảng cách nhà máy từ 2,6 – 2,8km, hiện tất cả nhà máy đều đã đầu tư và lắp đặt hệ thống ESP với hiệu suất xử lý bụi đạt trên 99,6%…. Nhưng thực tế lại cho thấy EVN chính là thủ phạm đã gây ra cái chết đang bao trùm 8 triệu dân Hà Nội.

Hình minh họa

Theo số liệu từ Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA), Việt Nam hiện có 21 nhà máy nhiệt điện than đang hoạt động, với tổng công suất lắp đặt khoảng 14.310 MW. Dự kiến, đến năm 2030 sẽ tăng lên 65 nhà máy. Đi cùng với những nhà máy nhiệt điện than này là các con số đáng báo động về chất lượng sống và nhiều vấn đề về môi trường.

Theo tính toán của EVN, để có lượng điện than cung cấp cho Việt Nam năm sau, tập đoàn này sẽ đốt khoảng 54 triệu tấn than. Điều này đồng nghĩa với mỗi ngày khoảng 150.000 tấn sẽ được tiêu thụ. Trong khi đó, khi đốt 10 tấn than sẽ có 3,3 tấn tro xỉ. Việc xử lý khối lượng thải này là bài toán nan giải. Hiện nay, cả nước đang tồn khoảng 15 triệu tấn tro xỉ sau quá trình đốt than chưa thể xử lý.

Và, 10 mg/m3 bụi mịn PM10 theo báo cáo của EVN liệu có thể dẫn tới tình trạng đen đặc, phủ nhiều lớp bụi đen thui ở nhiều con đường, nhà dân đến thế? Bụi mịn PM2.5 ở nhiều nơi tưởng trong lành nhưng luôn đạt ngưỡng nguy hại, trong khi xung quanh chỉ có mỗi nhà máy nhiệt điện. Thử hỏi với công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm của Tàu, các ống khói cao hàng trăm m sẽ thải ra lượng bụi siêu mịn – thải trộm không thông qua hệ thống lọc tĩnh điện nhiều khủng khiếp vào ban đêm, theo hướng gió bụi siêu mịn phát tán hàng trăm km, thì Hà Nội có bụi kinh khủng như hiện nay hay không?

Hơn nữa, nhiệt điện than được chứng minh có liên quan trực tiếp đến tình trạng sức khỏe của nhiều khu vực tại Việt Nam. Tại một hội thảo mới đây, ông Nguyễn Trọng An, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng dẫn lại tài liệu công bố tháng 1/2017 liên quan đến số ca tư vong sớm ở Việt Nam do ô nhiễm nhiệt điện than. Theo đó, năm 2011, cả nước có 4.300 ca, thì dự báo số ca tử vong do ô nhiễm nhiệt điện than tăng tới 15.700 ca, gấp 3 lần.

Còn theo báo cáo của nhóm nghiên cứu của đại học Harvad công bố số người chết yểu liên quan đến nhiệt điện than ở VN là 4.300 người mỗi năm, nếu các dự án đang trong quy hoạch đều được đưa vào vận hành, con số này có thể tăng lên đến 25.000 người. Liệu EVN có năng lực chứng minh, phản bác, kiện lại họ bằng những chứng cứ khoa học? Hay chưa được tiếp cận phương pháp nghiên cứu nào đã vội lấp liếm, phủ nhận?

Hiệu suất xử lý 99,6% mà nhiều ngôi làng kêu trời khấn đất, thi nhau chết vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, rất nhiều người bị viêm mũi viêm xoang à? Người dân sống gần các nhà máy nhiệt điện chính là nạn nhân, là chuyên gia đánh giá khách quan nhất, nếu cứ tin vào bản báo cáo của các ông dân ta chỉ còn con đường chết. Thói độc quyền – khốn nạn – lật lọng của EVN phải chăng đã đạt ngưỡng “không giới hạn”?

Trong khi nhiều nước trên thế giới đang đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than thì Việt Nam lại đang phát triển loại năng lượng này. Tỷ trọng điện than đang chiếm cao nhất hệ thống. Trong khi thế giới đang cắt giảm điện than do chi phí cao và ô nhiễm môi trường, thì tại Việt Nam, nhiệt điện than đang ngày càng áp đảo và trở nên quan trọng. EVN đang biến VN thành cái lò sản xuất ô nhiễm môi trường và ung thư chăng?

Hà Min