Eximbank, con thuyền không bến chìm sâu trong khủng hoảng

Có những nghịch lý không thể giải thích nổi ở Việt Nam. 7-8 năm trước khi xảy ra hàng loạt vụ chiếm đoạt tiền gửi khách hàng, Eximbank đã từng vinh dự nhận giải thưởng “Ngân hàng được quản trị tốt nhất Việt Nam năm 2013”. Thậm chí Eximbank còn được một số tổ chức tư vấn và kiểm định tài chính quốc tế đánh giá khá cao và luôn được “lên hạng.” Thế còn bây giờ thì sao?

Eximbank lần thứ 6 liên tiếp không thể đại hội do cổ đông tham dự lèo tèo. Trong vòng 5 năm, ngân hàng này chỉ đại hội thành công một lần duy nhất. Binh biến tại Eximbank luôn là thời sự nóng, loạn phe cánh đấu đá tranh quyền đoạt vị.

Chiếc ghế nóng chủ tịch Eximbank chỉ trong vòng hơn 1 năm đã thay đến 5 lần, luân chuyển từ ông Lê Minh Quốc sang bà Lương Thị Cẩm Tú, về ông Lê Minh Quốc, sang ông Cao Xuân Ninh và hiện là ông Yasuhiro Saitoh.

Khác với ở những ngân hàng thương mại cổ phần khác, khi người chủ tịch thường là ông chủ thực sự của ngân hàng, là cổ đông lớn hoặc đại diện cho nhóm cổ đông, thì ở Eximbank lại hầu hết không phải như vậy.

Ông Lê Minh Quốc từng là thành viên hội đồng quản trị độc lập không đại diện cho nhóm cổ đông nào, ông Cao Xuân Ninh từng là người của Vietcombank nhưng trước khi lên ghế chủ tịch cũng không còn đại diện vốn, và đến nay là ông Saitoh không phải là đại diện vốn của cổ đông Nhật khi Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) đã rút ông này từ tháng 5/2019.

Theo một nguồn tin đáng tin cậy, một nguyên nhân lớn nữa là do một nhóm cổ đông nhỏ giữ 30% vốn, được sở hữu bởi những người sáng lập Ngân hàng NamABank và tập đoàn Hoàn Cầu do ông Nguyễn Quốc Toàn, chủ tịch NamAbank chi phối. Ông Toàn được cho là có liên quan đến những lùm xùm tranh chấp tài sản với cha ruột mình là ông Nguyễn Chấn và các anh em trong gia đình, hiện sự việc đã bị khởi tố và ông Toàn cũng đã rời khỏi Việt Nam.

Những cổ đông khác lo ngại rằng, nhóm cổ đông sở hữu trên dưới 30% vốn này muốn thao túng và tạo thành thế sở hữu chéo giữa ngân hàng Nam Á và ngân hàng Eximbank.

Cuộc tranh quyền đoạt vị khiến Eximbank chậm lại trong sự phát triển vũ bão của các ngân hàng trong nước. Chính vì sự không đồng thuận ở cấp thượng tầng nên 5 năm quý giá, không có sự bứt phá nào ở Eximbank. Các cổ đông nhỏ lẻ cũng không được lợi gì khi giá cổ phiếu chỉ quẩn quanh một mức, còn cổ tức thì không có đồng nào.

Có một nguyên nhân khách quan, Eximbank không được Ngân hàng Nhà nước phê chuẩn chức danh Tổng giám đốc, với lý do không can thiệp nội tình ngân hàng thương mại. Một động thái bàng quan mà bất kỳ ai cũng cảm thấy tủi phận, so với thời ưu ái bank 0 đồng.

Money never sleeps, nhưng tiền đang “ngất” ở Eximbank….

Tổng hợp (theo FB Nguyễn Tiến Tường)