F'mosa – “voi vẫn ngày đêm gi.à.y m.ả tổ”

Quê hương là nơi cha mẹ sinh ta ra. Nếu không làm gì được cho quê hương thì cũng đừng mang tai họa đến.

Lịch sử quân sự thế giới ghi lại nhiều trận chiến nổi tiếng. Sự nổi tiếng thường liên quan đến tính khốc liệt, phạm vi rộng lớn và danh tiếng người cầm quân. Như Troy, Waterloo, Stalingrad của thế giới. Hay Bạch Đằng, Chương Dương, Chi Lăng, Đống Đa, Điện Biên Phủ, Khe Sanh của Việt Nam.

Trận chiến liên quan đến chiến tranh. Thế nhưng ở Việt Nam trong thời bình hiện nay có một trận chiến khốc liệt không kém các trận chiến quân sự : Trận chiến F'mosa.

Pháo đài F'mosa là do ông Võ Kim Cự chủ mưu rước về đồn trú tại Kỳ Anh Hà Tĩnh. Nhưng một mình ông Võ Kim Cự không thể bưng nổi F'mosa về Hà Tĩnh. Chung tay khiêng F'mosa về Kỳ Anh là Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) giữ một vị trí chìa khóa. Thiếu chữ ký của bộ TN&MT, F'mosa không thể đến Kỳ Anh.

F'mosa Hà Tĩnh đúng hoàn toàn theo nghĩa một pháo đài. Trú ngụ trên một diện tích 33 km2 ( 20,25 km2 đất liền và 12,93 km2 biển). Xung quanh xây tường cao. Người ngoài không thể xâm nhập. Trước đây, tưởng chỉ dân Việt Nam không thể vào, thì không ngờ bây giờ cả các quan Việt Nam, thậm chí cả công an Việt Nam, cũng rất khó khăn để vượt qua cổng thành pháo đài F'mosa.

 

Khi thảm họa Formsa xảy ra tháng 4 năm 2016 với hàng tỷ cá và động vật, sinh vật chết dọc theo hàng trăm km biển miền Trung Việt Nam, từ Nghệ An cho đến Thừa Thiên Huế, người Việt Nam mới thức tỉnh về tai họa F'mosa. Nhưng đã muộn.

Về F'mosa Hà Tĩnh đã được đề cập tổng thể trong các nhiều bài viết trước đó. Cho nên, ở đây không lặp lại những điều đã viết mà chỉ nói thêm đến chất thải rắn của F'mosa – nếu không xử lý tốt thì sẽ để lại cho Việt Nam những thảm họa khôn lường.

Để thấy rõ tính trầm trọng của thảm họa F'mosa Hà Tĩnh cho hiện nay và tương lai, xin trích dẫn nội dung công văn số 495/CAT-CSMT của Giám đốc Công an Hà Tĩnh gửi UBND Hà Tĩnh: “Quá trình hoạt động của dự án F'mosa phát sinh rất nhiều loại chất thải, được phân thành 14 nhóm và 64 danh mục với hàng nghìn tên chất thải; tổng khối lượng chất thải rắn phát sinh hằng năm là 3.360.500 tấn. Trong đó, các loại bùn thải, xỉ thép phát sinh và tồn kho với khối lượng rất lớn, cụ thể: Bùn cán nóng phát sinh 35 tấn/ngày, lượng tồn kho 10.700 tấn; bùn phối trộn tồn kho 28.737 tấn; bùn lò cao phát sinh 200 tấn/ngày, lượng tồn kho 70.000 tấn; bùn lò chuyển phát sinh 303 tấn/ngày, từ khi đi vào hoạt động đến nay lượng bùn này phát sinh khoảng 128.000 tấn, được tái sử dụng sản xuất, xỉ thép phát sinh 2.500 tấn/ngày, lượng xỉ thép đang lưu trữ tại dự án (tồn kho) khoảng 780.000 tấn”.

Sau khi phá nát môi trường biển miền Trung bằng cách cho F'mosa thuê đất 70 năm, ông Cự xin di cư sang Canada.

Dẫu chưa phải là cơ quan môi trường chuyên trách – để hiểu thấu đáo hết nguy hại của chất thải rắn do F'mosa thải ra – nhưng công văn 495/CAT-CSMT cũng đã chỉ ra: “Theo phương án tái chế chất thải rắn, bùn lò cao, lò chuyển chứa nhiều kẽm (Zn) nên không thể tái sử dụng trực tiếp. F'mosa dự kiến đầu tư lò đáy quay RHF dùng để xử lý tách kẽm ở trong bùn để tái sử dụng các thành phần có ích. Tuy nhiên, hiệu quả công nghệ này chỉ đạt từ 30 – 70%, phần còn lại có thể sẽ chuyển giao cho các nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng. F'mosa không đánh giá các thành phần nguy hại khác, điển hình như chì (Pb) trong bùn, nếu tái sử dụng hoặc chuyển giao sẽ ảnh hưởng rất lớn đến môi trường. Trong 7 loại xỉ thép, có 3 loại xỉ thép đã được hợp chuẩn (xỉ lò chuyển; xỉ đúc; xỉ khử lưu huỳnh) dùng làm vật liệu cấp phối, vật liệu san lấp cho công trình xây dựng và công trình giao thông, phụ gia khoáng cho sản xuất xi măng. Còn lại 4 loại (thép xỉ, bột xỉ từ lò chuyển, gang xỉ, bột từ xỉ khử lưu huỳnh) được tái sử dụng làm nguyên liệu sản xuất hoặc bán cho các nhà máy luyện thép. Đối với xỉ thép chuyển giao cho các nhà máy luyện thép để làm nguyên liệu tái sử dụng (bột từ xỉ khử lưu huỳnh) có hàm lượng lưu huỳnh cao (S), khi đưa vào các nhà máy luyện thép công nghệ lò điện hồ quang (công nghệ cũ) sẽ phát sinh khí thải SO2 rất lớn, nếu không có hệ thống xử lý khí thải được đầu tư đảm bảo sẽ gây ô nhiễm môi trường”.

Đến đây thì F'mosa đã thò đuôi ra, rằng đã đầu tư công nghệ lạc hậu không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường. Trách nhiệm này không thuộc về Bộ TN&MT thì còn thuộc về ai?

Tiếp theo, Giám đốc Công an Hà Tĩnh nhấn mạnh về vai trò “nối giáo cho giặc” của các công ty Bộ TN&MT và sự “ bất khả xâm phạm” của F'mosa: “Việc phân định các loại bùn bụi đều do F'mosa thuê các đơn vị tư nhân (được Bộ TN-MT cấp phép) để phân tích các chỉ tiêu về môi trường và căn cứ vào đó để phân loại có nguy hại hay không. Các cơ quan chức năng không lấy mẫu đối chứng để kiểm tra tính chính xác trong kết quả phân tích, do đó việc phân định chất thải rất khó mang tính khách quan, chính xác (như việc bùn lò cao trước đây phân tích là chất thải nguy hại, nhưng sau đó phân tích lại kết quả là chất thải thông thường); Các kết quả phân tích vượt ngưỡng, Công ty F'mosa không cung cấp cho cơ quan chức năng để theo dõi, quản lý”.

Như vậy, F'mosa không chỉ là pháo đài “bất khả xâm phạm” đối với người dân, mà còn “bất khả xâm phạm” với Công an tỉnh Hà Tĩnh. Ai đã ban cho F'mosa quyền “bất khả xâm phạm này”? Ai có thể phá vỡ quyền “bất khả xâm phạm ” của F'mosa?

Khi sự cố F'mosa thải hóa chất độc hại ra biển tháng 4 năm 2016 xảy ra, nhân dân cả nước đòi đóng cửa F'mosa. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cho tập đoàn này một cơ hội “tái phạm một lần nữa thì sẽ đóng cửa”. Nhưng bây giờ, hàng giây hàng phút F'mosa thải ra chất độc. Mà đến cả Công an Hà Tĩnh cũng phải khẳng định là vi phạm pháp luật: “Trong thời gian tới công an tỉnh sẽ chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, công an thị xã Kỳ Anh theo chức năng… tổ chức đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường đối với Công ty FHS”. Thế mà không hiểu sao Bộ TN&MT vẫn kê cao gối ngủ kỹ?

F'mosa đã xây tường gạch và bê tông để trở thành pháo đài. Chưa đủ, để bảo vệ pháo đài F'mosa, hàng ngày F'mosa thải ra hơn 9.200 tấn chất thải rắn – xây lớp lớp lũy cao dày hàng triệu m3 xung quanh và lân cận F'mosa. Những thành lũy đầy chất độc.

Chất độc của F'mosa Hà Tĩnh sẽ hủy hoại môi trường Việt Nam, sẽ mang đến cho người Việt Nam thảm họa chết dần chết mòn nhiều đời, mà phạm vi và hậu quả sẽ vượt xa tất các trận chiến khốc liệt nhất – từng đã xảy ra trên vùng đất này. Đó là điều không bàn cãi. Cho nên, trận chiến F'mosa là trận chiến vì sự sống cho nhiều triệu mạng người, qua nhiều đời. Hơn nữa, trận chiến F'mosa còn là trận chiến vì sự sống cho tỷ tỷ động vật và sinh vật – dưới biển, trên cạn, cũng như trên không – suốt cả chiều dài khúc ruột miền Trung.

Như những hồi chuông cảnh tỉnh vô hồi, hình ảnh ông cá voi trôi dạt vào bờ biển Diễn Thành, Diễn Châu ngày 27 tháng 5 năm 2016 lại hiện ra. Cá voi là loài khổng lồ với sức khỏe phi thường, vậy mà đã không trụ lại được trước chất độc tàn bạo của F'mosa thải ra biển. Chống chọi, quặn quại nhiều ngày cho đến giây phút phải tắt thở, ông cá voi cũng không bao giờ biết được rằng, lòng biển của ông và tổ tiên sinh sống lại bị một tên đồ tể F'mosa từ bên kia đại dương đến xâm chiếm, rồi đổ chất độc ra biển hại ông. Ông cũng không thể ngờ rằng, tiếp tay cho kẻ đồ tể F'mosa lại có cả những kẻ sống trên biển hàng ngày cùng ông. Nếu ông biết được sau cái chết của ông, chúng lại hồn nhiên tắm biển để gỡ tội cho đồ tể F'mosa, thì ông không thể nhắm mắt.


Bộ TN-MT đã nhiều lần hứa trước Quốc Hội mà F'mosa vẫn không thay đổi. Bài toán F'mosa đến bây giờ ai sẽ giải quyết? Bộ TN-MT phải có trách nhiệm trong câu chuyện này, chứ không phải để khó quá rồi đá trách nhiệm sang Thủ tướng. Biết rằng, tham gia rước F'mosa về Hà Tĩnh là cựu bộ trưởng bộ TN&MT Nguyễn Minh Quang. Nhưng Bộ TNMT cũng không thể nào rũ bỏ trách nhiệm. Nếu làm được, các ông sẽ mãi được dân tôn sùng. Hãy cho dân thấy, các ông được bầu là hoàn toàn xứng đáng.

F'mosa đích đáng phải tống ra khỏi Hà Tĩnh. Nhưng Chính phủ đã bỏ qua, cho một cơ hội để sữa chữa. Nhưng F'mosa đang ngang nhiên vi phạm luật pháp Việt Nam. Điều này Công an Hà Tĩnh đã khẳng định. Lời nói của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trước đây lẽ nào không có giá trị đối với F'mosa Hà Tĩnh? Ông Bộ trưởng bộ TN&MT hãy làm cho F'mosa biết thế nào là lễ độ. Không để cho F'mosa khinh nhờn cấp tỉnh, rồi thừa cơ coi thường cả Chính phủ.

Xót thay cho Nghệ Tĩnh, một người – Võ Kim Cự mang tai họa F'mosa về. Hy vọng thay cho Nghệ Tĩnh, lại có một người có khả năng hóa giải tai họa F'mosa? Phải chăng đó là sắp đặt của số phận? Quê hương là nơi cha mẹ sinh ta ra. Nếu không làm gì được cho quê hương thì cũng đừng mang tai họa đến.

Nguồn: Nguyen Ngoc Chu

Tags: , , .

TIN MỚI