Gần trăm nhà máy điện gió kêu cứu vì dư điện, EVN vẫn tính mua hơn 2 tỷ kWh điện của TQ

Trong khi gần trăm nhà máy điện gió, điện mặt trời kêu cứu vì dư điện mà không thể bán, EVN vẫn dự kiến mua hơn 2 tỷ kWh điện của Trung Quốc trong năm 2020.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) còn cắt giảm công suất 2 dự án điện gió Phú Lạc 1 và Bình Thạnh 1, trái với thỏa thuận trong Hợp đồng mua bán.

Phần lớn dự án nhiệt điện tại Việt Nam đều do Trung Quốc thực hiện, sử dụng thiết bị lạc hậu được Trung Quốc tân trang, thực chất là đóng cửa nhiệt điện, mang rác vào Việt Nam, điều khiển bằng vốn vay. Việt Nam nhập than từ Indonesia chỉ khoảng 1,4 triệu đồng/tấn, nhập than từ Trung Quốc có giá cao hơn khoảng 5 lần Indonesia.

Sau nhiều năm xuất khẩu lượng than đá, dầu thô và quặng khoáng sản với khối lượng khổng lồ, giờ đây Việt Nam phải nhập lại Trung Quốc với giá đắt gấp ba, điều đáng nói các loại than xuất của Việt Nam là than phẩm cấp cao, thuộc loại Antraxit. Trong khi các loại than nhập từ Trung Quốc vào Việt Nam chủ yếu là than cốc, than chất lượng kém.

Tính đến cuối tháng 6/2019 cả nước có 89 nhà máy điện gió và mặt trời, với tổng công suất lắp đặt 4.543,8 MW, chiếm 8,3% tổng công suất của hệ thống điện quốc gia. Con số này đã vượt xa so với dự kiến của Quy hoạch điện VII điều chỉnh (chỉ 850 MW điện mặt trời vào năm 2020).

Sự phát triển quá nhanh của các dự án điện tái tạo, trong khi hệ thống truyền tải không theo kịp đã dẫn tới quá tải, nhiều nhà máy phải giảm phát tới 60% công suất, gây thất thoát, lãng phí.

Riêng tại “thủ phủ” điện gió và điện mặt trời Ninh Thuận, ước tính khả năng giải tỏa công suất chỉ đáp ứng khoảng 800 MW, trong khi hiện có khoảng 1.180 MW dự án đưa vào vận hành làm quá tải lưới điện 110 KW, phải tiến hành giảm phát để tránh quá tải.

“Do hạn chế của lưới truyền tải, việc giảm phát gây thiệt hại ước tính hàng trăm tỉ đồng cho các dự án”, ông Phạm Văn Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết tại hội thảo. Và nếu tình trạng giảm phát tiếp tục kéo dài sẽ gây thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng cho các nhà đầu tư.

Trước thực tế trên, để đảm bảo đáp ứng nhu cầu điện tăng nhanh, Quy hoạch điện VII (điều chỉnh) của Chính phủ đã đặt kế hoạch đầu tư lưới điện rất lớn trong các năm tới.

Theo kế hoạch, giai đoạn năm 2016-2020 tổng vốn đầu tư lưới điện là 214.000 tỉ đồng và giai đoạn 2021-2030 là 610.000 tỉ đồng.

Với số vốn đầu tư này, EVN khó đáp ứng được áp lực về tài chính. Trong khi đó, theo quy định hiện nay nhà nước chưa có những điều kiện cụ thể để tận dụng nguồn lực xã hộỉ đầu tư vào hệ thống truyền tải điện.

Tổng hợp