Gây hấn trên Biển Đông là ván bài cuối cùng khi Tập Cận Bình đang thua trên mọi mặt trận?

Vào giữa tháng 6, con số tăng trưởng của nền kinh tế Trung quốc trong quý 2 năm nay có mức thấp nhất kể từ 1990. Đó là con số tổng quát của nền kinh tế Trung quốc kể từ khi bước vào thương chiến. Đi vào cụ thể, các con số khác khá bi đát với kinh tế nước này.

Tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới giảm xuống mức thấp nhất trong gần 3 thập kỷ trong năm 2018. Các thương hiệu hàng đầu thế giới như Apple, Caterpillar… viện dẫn chuyện kinh doanh bết bát ở Trung Quốc để thanh minh cho báo cáo doanh thu gây thất vọng. Nhiều nhà phân tích đánh giá tình hình thực tế có thể tệ hơn số liệu thống kê chính thức của Trung Quốc.

“Các chỉ số GDP Trung Quốc công bố toàn là tầm bậy. Tất cả  chúng ta đều hiểu chúng không hề đáng tin cậy” – ông Leland Miller, giám đốc điều hành hãng tư vấn China Beige Book, nhận xét không chút e dè.

China Beige Book thu thập dữ liệu từ hàng ngàn công ty thuộc khắp các ngành công nghiệp để đi đến kết luận kinh tế Trung Quốc đang thực sự “rất, rất yếu” ở thời điểm hiện tại so với những gì chính phủ Trung Quốc công bố, và tình hình không có khả năng sớm thay đổi. Trung Quốc đang vật lộn giải quyết hậu quả của chiến dịch dọn dẹp nợ xấu và cuộc thương chiến với Mỹ.

Tuy nhiên, theo một báo cáo của ngân hàng đầu tư hàng đầu Trung Quốc CICC (China International Capital Corporation) công bố gần đây đã cho thấy tình trạng kiệt quệ của nền kinh tế: Chẳng hạn con số về số việc làm mà Trung quốc bị mất đi vì thương chiến. Các nhà nghiên cứu kinh tế cho biết ngành công nghi ệp Trung quốc bị mất khoảng 5 triệu việc làm. Theo tính toán của các nhà nghiên cứu, con số này có thể lên đến 45 triệu nếu như tất cả các công ty nước ngoài rút khỏi Trung quốc.

Điều này không có nghĩa là chỉ mới 10% doanh nghiệp nước ngoài rút khỏi Trung quốc bởi vì hai con số này không hoàn toàn tăng giảm tỷ lệ thuận với nhau. Hiện chưa có con số tỷ lệ các doanh nghiệp rời khỏi Trung quốc nhưng một điều chắc chắn rằng các doanh nghiệp vẫn đang tháo chạy khi đàm phán rơi vào bế tắc như hiện nay. Nhiều công ty chạy sang các nước lân cận trong khi những công ty Mỹ đang dự định rút về Mỹ theo lời kêu gọi của tổng thống nước họ. Trước đó đã có báo cáo có khoảng 400 công ty vốn đầu tư Mỹ tuyên bố sẽ rút khỏi thị trường Trung Quốc.

Đó là vấn đề đầu tư nước ngoài tại Trung quốc. Còn con số thiệt hại của các doanh nghiệp Trung quốc do việc bị Mỹ xếp vào danh sách đen cũng rất lớn. Những công ty có yếu tố nhà nước của Trung quốc như Huawei hay Tập đoàn đường sắt Trung quốc hiện nay vẫn đang khốn đốn. Chính vì vậy theo Forbes, Trung quốc đang có xu hướng rút lui trên toàn cầu về đầu tư nước ngoài.

Cơ quan giám sát đầu tư toàn cầu Trung Quốc (CGIT), một cơ quan uy tín của Viện Doanh nghiệp Mỹ cho biết, các khoản đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc các loại trong nửa đầu năm nay chỉ bằng một nửa so với cùng kỳ năm 2018 và chỉ bằng 1/4 so với năm 2017, khi cuộc chiến thương mại với Mỹ chưa diễn ra.

Mức đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc 6 tháng đầu năm nay thấp nhất kể từ năm 2008. Theo Forbes, tác động từ cuộc chiến thương mại với Mỹ sẽ ảnh hưởng sâu sắc tới kinh tế, tài chính của Trung Quốc trên toàn cầu kể cả khi hai bên sớm đạt được thỏa thuận thương mại. Còn nếu kéo dài thì sẽ vô cùng bi đát.

Dự trữ ngoại hối của Trung quốc cũng giảm sụt rất lớn, giảm gần 25% so với lúc đỉnh điểm vào năm 2014. Về các vấn đề Đài Loan, Hong Kong… cũng đang gây áp lực lớn lên Trung quốc và chính quyền ông Tập dường như không có biện pháp gì đối phó mang tính khả thi.

Trung quốc bối rối đến nỗi ngoại trừ việc áp thuế ra, không có và không dám sử dụng bất cứ biện pháp nào khác. Ngay cả việc đe dọa bán tháo trái phiếu Mỹ, dùng vũ khí đất hiếm hay lập danh sách đen các công ty Mỹ cũng không thấy thực hiện.

Có lẽ thua đậm trên các mặt trận như thế nên đòn cuối cùng có thể sử dụng là gây hấn trên Biển Đông nhưng đòn này cũng đang bị các nước đáp trả mạnh mẽ, nhất là Việt Nam.

Bài viết liên quan