Hiệp ước INF tan vỡ, Mỹ rảnh tay phát triển tên lửa mới đối phó Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng mới được bổ nhiệm, ông Mark Esper, hôm thứ Sáu vừa qua tuyên bố Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung, Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty (INF) và sẽ bắt đầu phát triển toàn bộ hệ thống tên lửa mới. Việc rút khỏi INF cho phép Washington triển khai các vũ khí vốn bị INF cấm tại vùng Đông Á, để ngăn đà bành trướng của Trung Quốc, cũng như gia tăng áp lực buộc Bắc Kinh tham gia vào một thỏa thuận tên lửa tầm trung mới.

Tân Bộ trưởng Esper đã từng là một cựu giám đốc điều hành và cựu quân nhân Mỹ, có lập trường rất cứng rắn đối với Trung Quốc. Ông đã từng làm phó Chủ tịch quan hệ chính phủ của công ty Raytheon, một nhà thầu vũ khí quốc phòng lớn của Hoa Kỳ, mà còn là nhà sản xuất tên lửa dẫn đường lớn nhất thế giới. Từ năm 1996 đến 1998, ông Esper làm giám đốc của Tổ chức Di sản Heritage Foundation, một nhóm chuyên gia tư tưởng bảo thủ của Hoa Kỳ. Cuốn video (0:45 phút) dưới đây là lễ nhiệm chức của tân Bộ trưởng Quốc phòng Mark Thomas Esper.

Ông Esper công bố rằng: “Việc rút khỏi Hiệp ước này là kết quả trực tiếp của những vi phạm liên tục của Nga trong nhiều năm và nhiều nhiệm kỳ tổng thống khác nhau,” ông Esper nhấn mạnh: “Sự thật rõ ràng. Liên bang Nga đang sản xuất và bảo vệ một khả năng tấn công đã bị cấm dưới Hiệp ước INF. Vi phạm trầm trọng của Nga làm xói mòn nền tảng kiểm soát vũ khí hiệu quả và an ninh của Hoa Kỳ và các đồng minh và đối tác của chúng tôi. Như tuyên bố của Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg hôm nay, lập trường của NATO là thống nhất và rõ ràng: Nga vi phạm Hiệp ước INF. Hoa Kỳ thì không (vi phạm Hiệp ước).”

Ông Esper nhìn nhận “bởi vì Hoa Kỳ đã tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ của mình đối với Hiệp ước INF,” các chương trình của Hoa Kỳ đối với các hệ thống tên lửa đạn đạo và tên lửa đạn đạo di động chỉ đang ở những giai đoạn đầu. “Bây giờ, chúng ta đã rút khỏi Hiệp ước,” theo ông Esper, vì thế, “Bộ Quốc phòng sẽ hoàn toàn theo đuổi việc phát triển các tên lửa tầm trung phóng từ mặt đất như một phản ứng thận trọng đối với các hành động của Nga và là một phần trong danh mục các lựa chọn tấn công theo chiến tranh quy ước của Liên quân.”

Ông Esper nói thêm: “Lầu năm góc sẽ hợp tác chặt chẽ với các đồng minh khi chúng tôi tiến tới việc thực hiện Chiến lược Quốc phòng (National Defense Strategy), bảo vệ năng lực quốc phòng và xây dựng đối tác của chúng tôi.”

Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung INF là gì?

INF là một hiệp ước giữa Mỹ và Nga, ngăn cấm tất cả các loại tên lửa hành trình trên mặt đất có khả năng mang đầu đạn nguyên tử với tầm bắn từ 500 đến 5.500 cây số, đã được Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev ký kết gần 32 năm về trước, vào ngày 8 tháng 12 năm 1987 tại hội nghị thượng đỉnh Washington Summit. Hiệp ước này được coi như một nỗ lực thành công để giới hạn vũ khí chiến tranh hạt nhân, đặc biệt tại châu Âu, mở đường cho việc tháo bỏ tên lửa “SS-20” của Nga và “Pershing” của Mỹ được triển khai ở châu Âu vào thời bấy giờ.

Tuy nhiên, trong một thập niên gần đây, Hiệp ước INF đã gây ra nhiều bất lợi đối với Hoa Kỳ và đồng minh. Trước nhất, nhà cầm quyền Nga vẫn phát triển các vũ khí vi phạm hiệp ước và đe dọa Hoa Kỳ và đồng minh, đặc biệt là ở châu Âu. Vào giữa thập niên 2000, Nga đã âm thầm thiết kế một loại tên lửa mới, gọi là “Novator 9M729”, được thử nghiệm bay vào tháng 7 năm 2014, có tầm bắn đến châu Âu mà khối NATO đã lên án là vi phạm trầm trọng Hiệp ước INF. Để phản biện, Moscow lại cho rằng loại tên lửa 9M729 của Nga thiết kế chỉ hoạt động với tầm xa tối đa 480 cây số, không vi phạm giới hạn 500 đến 5.000 cây số qui định bởi INF.

Ngoại trưởng Lithuania, ông Linas Antanas Linkevičius, phản đối lập luận của Nga. Ông Linkevičius cho rằng: ngay cả tên lửa “9K720 Iskander” tầm ngắn hơn của Nga, nhưng nếu được đặt trong vùng Kaliningrad Oblast (là một tỉnh, một chủ thể liên bang của Nga, nằm ven biển Baltic giữa Lithuania và Poland), nó sẽ có tầm bay xa đến thủ đô Berlin của Cộng hòa Đức.

Thêm vào đó yếu tố quan trọng khác đã khiến chính phủ Trump muốn rút khỏi INF. Hiệp ước INF đã bó buộc Nga và Mỹ, nhưng không bó buộc Trung Quốc, một đối thủ với hệ thống tên lửa tầm trung dọc theo bờ biển phía Đông có khả năng đe dọa an ninh của Đài Loan, Nhật Bản và khu vực Thái Bình Dương. Công nghệ tên lửa đạn đạo của Trung Quốc đang phát triển nhanh chóng và những dấu hiệu gần đây cho thấy khả năng bành trướng của Bắc Kinh trong sách lược thống trị quân sự ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Đầu năm nay, Lực lượng Tên lửa Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLARF) đã tiết lộ khả năng cải thiện của Dongfeng-26 (DF-26), một loại tên lửa đạn đạo tầm trung thế hệ tiếp theo của Trung Quốc, được mệnh danh “Sát thủ giết Guam” (Guam killer) bởi vì thực tế tầm bắn của nó, từ 3.000 đến 5.740 cây số, đặt đảo Guam của Mỹ ở phía tây Thái Bình Dương và các căn cứ quân sự của Mỹ ở Diego Garcia ở Ấn Độ Dương trong phạm vi bị đe dọa tấn công.

Sự rút khỏi Hiệp ước INF sẽ cho phép Hoa Kỳ thiết kế xây dựng các hệ thống tên lửa tầm trung đời mới nhất tại châu Á và Thái Bình Dương để nhắm vào lãnh thổ Hoa Lục.

Sau khi Hoa Kỳ và Nga đều rời bỏ Hiệp ước INF, giữa hai nước chỉ còn sót lại hiệp ước “New START” (Strategic Arms Reduction Treaty), một Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược, cũng chỉ ký kết giữa Mỹ và Nga, có hiệu lực từ tháng 2 năm 2011. Hiệp ước “New START” này lớn hơn, giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân chiến lược được triển khai bởi hai nước, nhưng nó cũng sẽ hết hạn vào đầu năm 2021.

Việc Washington rút khỏi INF được giới quân sự Mỹ đón nhận hồ hởi. Phát biểu trước Thượng Viện, ngay trước ngày rút chính thức, tân lãnh đạo bộ Quốc Phòng Mỹ, ông Mark Esper, nhấn mạnh đến mối đe dọa Trung Quốc tại châu Á, bởi một phần lớn hệ thống hỏa tiễn của nước này thuộc loại tên lửa tầm trung.

Năm 2021, còn là dự kiến thời điểm máu lửa tại Hoa Lục.

Tổng hợp