Những cuộc thâu tóm đất “vô tiền khoáng hậu”, vùi chôn sự nghiệp hàng loạt quan chức Sài Thành

Quan chức thâu tóm đất thì pháp luật tóm quan. Đất đai là thứ làm cho quan chức giàu cực nhanh, nhưng nó cũng là thứ “chôn” sự nghiệp, danh tiếng của họ nhanh nhất. Quá trình thâu tóm đất vàng tại Sài Thành có thể xem như một cuộc phiêu lưu “vô tiền khoáng hậu” với hậu quả chưa thể đong đếm.

Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, giá trị BĐS tăng nhanh đến chóng mặt chính là cơ hội để cho những “liên minh” cá nhân-doanh nghiệp-cán bộ “dàn trận” nhằm thực hiện những kế hoạch thâu tóm đất công đắc địa. Lần lượt, nhiều mảnh đất vàng tại TP.HCM đã được “hô biến” tài tình để trở thành sở hữu tư nhân với giá trị thấp hơn thực tế rất nhiều lần. Những nhóm lợi ích này đã gây thất thoát ngân sách nhà nước hàng nghìn tỷ đồng.

Vừa qua, trong nỗ lực chống tham nhũng đất đai, làm sạch bộ máy công quyền tại một số thành phố lớn, TP.HCM đã có nhiều dự án rơi vào tầm ngắm thanh tra và hàng loạt vụ thâu tóm đất vàng “khủng” đã được đưa ra ánh sáng.

Hầu hết những vụ việc này đều có mô típ chung là quan chức tiếp tay, chuyển nhượng hoặc giao đất theo hình thức chỉ định nhà đầu tư thân hữu với giá “siêu ưu đãi”. Những sai phạm “khủng” liên quan đến việc “hô biến” đất vàng tại TP.HCM được đưa ra đã làm cho hàng loạt cán bộ cấp cao lâm vào cảnh “hạ cánh không an toàn”.

Mới đây, 2 cựu lãnh đạo Bộ Công Thương và nhiều lãnh đạo TP.HCM đã bị khởi tố theo Điều 219, Bộ luật Hình sự, với tội danh “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, gây thất thoát lãng phí’. Theo cơ quan điều tra, có ít nhất 5 khu đất “vàng” bị nhóm lợi ích “hô biến” từ tài sản thuộc sở hữu Nhà nước sang tay doanh nghiệp bằng nhiều cách thức.

Ngoài ra, những trường hợp khác có thể nhắc đến như ông Lê Thanh Hải, nguyên bí thư Thành ủy TP.HCM liên quan đến KĐT mới Thủ Thiêm; ông Nguyễn Hữu Tín, Cựu PCT UBND TP.HCM liên quan đến khu đất 2-4-6 Hai Bà Trưng và khu đất 15 Thi Sách; ông Nguyễn Thành Tài, Cựu PCT UBND TP.HCM liên quan đến khu đất 8-12 Lê Duẩn; ông Tất Thành Cang, Nguyên ủy viên BCH TƯ Đảng, PBT Thường trực Thành ủy TP.HCM liên quan đến 32 ha đất đại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè; ông Trần Vĩnh Tuyến, Cựu PCT UBND TP.HCM liên quan đến khu đất xây dựng nhà ở Phước Long 8 tại Quận 9.

Cựu Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Hữu Tín cùng với nhiều cán bộ khác đã bị khởi tố về sai phạm trong việc cho Sabeco Pearl thuê đất 50 năm trả tiền một lần với giá rẻ mà không qua đấu giá quyền sử dụng đất. Ngoài ra, ông Tín còn bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố để điều tra về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí” liên quan đến khu đất 15 Thi Sách, quận 1, TP.HCM.

Cũng với chiêu thức liên kết thành lập pháp nhân mới để thâu tóm đất vàng, một cựu Phó Chủ tịch UBND TP.HCM khác là ông Nguyễn Thành Tài cũng đã rơi vào vòng lao lý. Tháng 12/2018, ông Nguyễn Thành Tài bị bắt để điều tra về những sai phạm trong việc giao, cho thuê không qua đấu giá khu đất 5.000m2 tại số 8 – 12 đường Lê Duẩn, quận 1, TP.HCM.

Đối với trường hợp của ông Nguyễn Thành Tài, thời điểm năm 2011 khi là Phó Chủ tịch UBND TP.HCM đã ký quyết định giao lô đất vàng 8 – 12 Lê Duẩn cho Công ty Cổ phần đầu tư Lavenue. Việc giao đất chỉ định này không thông qua đấu giá, đấu thầu, không có ý kiến thẩm định năng lực tài chính của các công ty góp vốn thuộc Bộ Công Thương.

Tương tự, một vị lãnh đạo cốt cán khác của TP.HCM là ông Tất Thành Cang đã bị cách các chức vụ trong Đảng do liên quan đến việc bán rẻ 32ha đất tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè cho doanh nghiệp.

Cựu Bí thư Thành ủy TP.HCM Lê Thanh Hải cũng đã bị xử lý kỷ luật cách chức, chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ và Thường trực Thành uỷ nhiệm kỳ 2010 – 2015 đối với việc lãnh đạo, chỉ đạo đầu tư khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Đặc biệt, gần đây nhất, ngày 11/7, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến bị khởi tố vì sai phạm khi duyệt cho SAGRI chuyển nhượng dự án 37.000m2 là khu nhà ở Phước Long B ở quận 9 cho tư nhân gây thiệt hại nghiêm trọng cho Nhà nước.

Chắc chắn rằng, củi lửa tại TP.HCM có lẽ sẽ chưa dừng lại vì sai phạm đất đai còn nhiều, không chỉ Sagri mà còn ở Khu Đông, Khu Nam. Thêm nữa, không thể bỏ qua những sai phạm tại Thủ Thiêm mà UBKT TƯ đã kết luận các dấu hiệu vi phạm của Ban Thường vụ Thành ủy nhiệm kỳ 2010 – 2015, Ban cán sự đảng UBND TP.HCM nhiệm kỳ 2011-2016 và một số cựu lãnh đạo, với các cái tên “lừng lẫy”. Nếu TƯ không tiếp tục làm, thì những mầm họa vẫn còn đó, khó khăn trong xử lý triệt để các sai phạm đã, đang xảy ra…

Đáng chú ý, việc hàng loạt quan chức bị xử lý kỷ luật, vướng tù tội vì những sai phạm đất đai hàng chục năm qua cho thấy đất đai đã, đang và sẽ là miếng mồi béo bở để vòi bạch tuộc tham nhũng bám lấy, làm hư hỏng, tha hóa cán bộ. Mặc dù Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn nhấn mạnh: Công tác cán bộ cực kỳ quan trọng, qua thực tiễn càng ngày càng thấy quan trọng, là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, là gốc của mọi công việc, then chốt của then chốt.

Tổng Bí thư từng nhiều lần yêu cầu: “Không để lọt vào Trung ương cán bộ giàu nhanh, nhiều nhà, nhiều đất” nhưng việc các lãnh đạo chủ chốt TP.HCM là Nguyễn Hữu Tín, Nguyễn Thành Tài, Tất Thành Cang, Trần Vĩnh Tuyến, Trần Trọng Tuấn… leo cao trong bộ máy đã cho thấy sự bất cập trong công tác quy hoạch, quản lý và đánh giá cán bộ của TP.HCM, nhất là khi các nhân vật trên không phải chưa từng bị báo chí và người dân phản ánh về dấu hiệu sai phạm trong công việc, lối sống, tài sản…

Những “vết xe đổ” trong quy hoạch, bố trí, đề bạt cán bộ vừa qua được kỳ vọng sẽ là bài học để TP.HCM củng cố công tác cán bộ, trọng dụng hiền tài, ngăn chặn sớm những kẻ kém đức thiếu tài có thể phá hoại sự phát triển đi lên của thành phố. Nguy hại hơn, những đại sai phạm như Thủ Thiêm đang từng ngày ăn mòn lòng tin của người dân vào chính sách đất đai, sự công bằng và tôn nghiêm của pháp luật.

T.H