Phải chăng chủng SARS-CoV-2 mới ở VN là đột biến gen giống virus HIV, khả năng bám vào tế bào người cao hơn SARS 1.000 lần mà TQ từng công bố?

Virus Corona mới (SARS-CoV-2) gây dịch COVID-19 có đột biến về gien giống virus HIV, tức khả năng bám vào tế bào con người có thể mạnh gấp 1.000 lần so với virus gây SARS, theo nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc .

Phát hiện này có thể giúp giải thích không chỉ sự lây nhiễm của SARS-CoV-2 diễn ra như thế nào, mà còn virus Corona này đến từ đâu và cách tốt nhất để chống lại nó, theo tờ South China Morning Post ngày 27.2.

Các nhà khoa học cho biết virus Corona gây SARS (Hội chứng hô hấp cấp tính nặng) xâm nhập vào cơ thể người bằng cách bám vào một protein thụ thể gọi là ACE2 trên màng tế bào. Và một số nghiên cứu ban đầu cho thấy SARS-CoV-2, chia sẻ khoảng 80% cấu trúc gien của virus gây SARS, có thể đi theo một con đường tương tự.

Nhưng protein ACE2 không tồn tại với số lượng lớn ở những người khỏe mạnh và điều này phần nào giúp hạn chế quy mô bùng phát dịch SARS trong giai đoạn 2002-2003, với khoảng 8.000 người trên thế giới mắc bệnh.

Các loại virus rất dễ lây lan khác, bao gồm cả HIV và Ebola, nhắm đến một loại enzyme có tên là furin, hoạt động như một chất kích hoạt protein trong cơ thể người.

Khi xem xét trình tự bộ gien của virus Corona, giáo sư Ruan Jishou và nhóm của ông tại Đại học Nam Khai ở Thiên Tân (Trung Quốc) tìm thấy một phần các gien đột biến không tồn tại ở virus Corona gây SARS, nhưng tương tự như các gien được tìm thấy ở các virus HIV và Ebola.

“Phát hiện này cho thấy SARS-CoV-2 có thể khác biệt đáng kể so với virus Corona gây SARS trong con đường lây nhiễm”, các nhà khoa học cho biết trong một bài báo công bố trên diễn đàn nghiên cứu khoa học Chinaxiv.org của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

Trong một nghiên cứu sau đó, giáo sư Li Hua cùng các cộng sự từ Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung ở Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc, xác nhận phát hiện của giáo sư Ruan.

Sự đột biến về gien kể trên không thể tìm thấy ở các virus gây SARS, hoặc Bat-CoVRaTG13, một loại virus Corona ở dơi được coi là nguồn gốc của SARS-CoV-2 với 96% tương tự về gien. Đây có thể là “lý do tại sao SARS-CoV-2 dễ lây nhiễm hơn các virus Corona khác”, giáo sư Li đã viết trong một bài báo phát hành trên Chinarxiv.

Trong khi đó, một nghiên cứu của nhà khoa học người Pháp Etienne Decroly tại Đại học Aix-Marseille, được công bố trên chuyên san khoa học Antirus Research vào ngày 10.2, cũng tìm thấy một sự đột biến về gien ở SARS-CoV-2 không có trong các virus Corona khác.



Virus SARS-CoV-2 đã biến đổi gen

Ở Việt Nam, tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19, Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho hay, kết quả phân tích nguồn gen của virus từ các bệnh nhân cho thấy đây là chủng virus mới xuất hiện ở Việt Nam. Trước đây Việt Nam đã phát hiện ra 5 chủng virus SARS-CoV-2 khác nhau, đây là chủng SARS-CoV-2 thứ 6.

Còn theo các chuyên gia, từ những bệnh nhân mắc COVID-19 ghi nhận được ở Đà Nẵng cho thấy virus SARS-CoV-2 đã biến đổi gen, tăng khả năng bám dính vào cơ thể cũng như khả năng lây nhiễm, làm lây lan nhanh hơn nhưng chưa ghi nhận biến đổi liên quan đến độc lực.

Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã phân tích, giải mã trình tự gene virus SARS-CoV-2 trên mẫu bệnh phẩm các bệnh nhân mắc mới. Kết quả cho thấy, virus SARS-CoV-2 đã biến đổi gen, tăng khả năng bám dính vào cơ thể cũng như khả năng lây nhiễm, làm lây lan nhanh hơn nhưng chưa ghi nhận biến đổi liên quan đến độc lực.

Trao đổi về vấn đề này, GS.TS Nguyễn Văn Kính – Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phân tích: Trong tự nhiên, không rõ chủng virus từ đâu về. Trong quá trình lan tràn lên toàn thế giới, con virus này vẫn luôn luôn biến đổi. Bản chất virus SARS luôn luôn đột biến. Vì thế, khó khăn là hiện nay xác định có biến chủng và gần 99 chủng đã được biết đến khi nó lan tràn trên thế giới. Trong số đó, Việt Nam mới xuất hiện 6 chủng virus.

Theo GS Nguyễn Văn Kính, điều quan trọng nhất có thể xác định được là chủng mới này có độ lây lan nhanh hơn rất nhiều nhưng độc lực so với virus ban đầu không tăng lên. Như vậy, có thể nhiều người nhiễm chủng mới này nhưng sẽ có khoảng 5% trong số đó diễn biến thành nguy kịch. Vì sao ở thế giới vọt lên 1 triệu ca trong 3 ngày và cán mốc hơn 16 triệu và số tử vong đang dần kiểm soát được?

“Chúng ta biết điều đó để cố gắng truy vết, cách ly từ F0 đến F3, cắt đứt đường lây truyền để nó không lây lan nhanh. Những vùng có nhiều bệnh nhân thực hiện phong tỏa tạm thời quy mô nhỏ. Trong địa bàn gần đó phải giãn cách xã hội, tăng cường hoạt động dự phòng đeo khẩu trang thường xuyên, sát khuẩn tay, khuyến cáo người dân không tụ tập đông người”- Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Việt Nam cho hay.

Tổng hợp