Lào đối mặt với nguy cơ vỡ nợ vì dính vào bẫy của TQ, bài học đắt giá cho các quốc gia vay nợ Bắc Kinh

Lào đối mặt với nguy cơ vỡ nợ ngày càng tăng do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và ngành điện lực.

Ảnh minh họa – Chủ tịch lào Bounnhang Vorachith (phía sau bên trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một ký kết hợp tác (Nguồn: cgtn)

Theo báo Financial Time, các cơ quan xếp hạng tín dụng và cố vấn kinh tế cho biết, Lào phải đối mặt với khoản thanh toán nợ hằng năm hơn 1 tỷ USD cho đến cuối năm 2024, nhưng dự trữ của họ chỉ ở mức 864 triệu USD vào tháng 6.

Hồi tháng trước, Công ty xếp hạng tín dụng Moody’s Investors Service (Mỹ) hạ xếp hạng của Lào từ mức B3 xuống Caa2, hạng này cho thấy mức độ rủi ro khá cao, thay đổi triển vọng phát triển thành “tiêu cực”.

Moody’s nhận định:“Các khoản thanh toán nợ khá lớn của Lào sẽ đến hạn trong năm nay và kéo dài cho đến năm 2025.

Giới phân tích đặc biệt quan ngại về các khoản vay thương mại của Lào huy động trên thị trường trái phiếu Thái Lan, vốn được huy động thường xuyên những năm gần đây, nhưng năm 2020 này không thấy xuất hiện.

Giám đốc Công ty xếp hạng Fitch Ratings (Mỹ) Jeremy Zook nhận định: “Lào rất khó tiếp cận thị trường trái phiếu quốc tế. Trong khi triển vọng gia hạn nợ ở thị trường trái phiếu Thái Lan ngày càng trở nên thách thức. Chính phủ Lào phải tìm đến ngân hàng thương mại và tài trợ song phương để lấp đầy những khoảng trống.

Fitch Ratings đã xếp hạng khoản nợ của Lào ở mức B và hạ triển vọng phát triển xuống “mức tiêu cực” vào tháng 5.

Theo Financial Times, các quan chức Bộ Tài chính Lào đang tiến hành thương thảo với phía Trung Quốc về khả năng giãn nợ.

Số phận quốc gia này sẽ ra sao?

Bộ trưởng TC Lào vừa công bố nợ công xứ này có thể lên tới 68% GDP. Chính phủ Lào nợ nước ngoài khoảng 12,6 tỉ USD – tương đương 65% GDP, còn công ty điện lực nhà nước Ėlectricité du Laos (EDL) nợ thêm 8 tỉ USD nữa.

Trước COVID-19, các hãng đánh giá tín nhiệm và giới ngoại giao phương Tây đã cảnh báo về mức nợ công của Lào, vốn bị đội lên nhanh do các dự án thủy điện khổng lồ trên sông Mekong, và một dự án đường sắt cao tốc do TQ chống lưng.

Tình hình này Lào có thể trở thành con nợ bị TQ ép và thao túng là rất lớn. Bởi Công ty điện lực nhà nước Lào, Ėlectricité du Laos (EDL), ước tính đang nợ 8 tỷ USD. Năm 2018, EDL ký thỏa thuận với Công ty lưới điện miền Nam Trung Quốc để phát triển mạng lưới điện tại Lào. Nếu không kịp trả nợ, Lào có thể chịu ảnh hưởng lớn hơn từ Trung Quốc hoặc bị Bắc Kinh ép chuyển nợ thành tài sản.

Trước đó là Sri Lanka. Nước này vay nợ TQ làm sân bay Mattala Rajapaksa, sân bay này được xây bằng vốn vay Trung Quốc và đưa vào sử dụng năm 2013, nhưng tới tận tháng 5-2017 mới có đường bay thứ hai được mở tới Mattala. Khi đưa vào khai thác, thì không hiệu quả doanh thu thì chẳng có nợ thì cứ ngày một lãi mẹ đẻ lãi con. Cuối cùng Sri Lanka rao bán để trả nợ cho Trung Quốc.

Đấy là những bài học khi sập bẫy nợ TQ. Các nước và kể cả VN nên hết sức cảnh giác.

T.H