Vì sao cũng cùng là việc bổ nhiệm con quan làm quan, nhưng lại có trường hợp được ủng hộ và phản đối?

Thông tin con trai ông Bí thư Bắc Ninh là ông Nguyễn Nhân Chinh được chỉ định làm Bí thư thành ủy Bắc Ninh vừa xuất hiện trên mặt báo, thì đã gây bão trong dư luận những ngày qua. Vì sao con trai ông Bí thư làm quan lại khiến nhiều người chỉ trích như thế, trong khi cũng cùng là việc bổ nhiệm con quan nhưng vì sao có trường hợp lại được ủng hộ hết mực?

Nhìn sang Campuchia, chúng ta sẽ choáng khi thấy sự thăng tiến thần tốc của con trai Thủ tướng Campuchia Hun Sen. Nếu so với trường hợp này, có lẽ ở VN không có trường hợp sánh kịp.

Con Thủ tướng Hun Sen là ông Manet được thăng hàm lên tướng 4 sao khi mới 35 tuổi và được thăng chức tư lệnh Lục quân Campuchia, một trong 4 quân chủng thuộc Các lực lượng vũ trang hoàng gia Campuchia (RCAF). Mới đây ông Manet còn được Chủ tịch đảng CPP Hun Sen bổ nhiệm làm lãnh đạo Đoàn thanh niên đảng Nhân dân Campuchia (CPP). Sau khi được bổ nhiệm, phát ngôn viên CPP Chhim Phal Virun cho rằng quyết định bổ nhiệm tướng Manet là chính xác vì ông là người có phẩm chất, đủ kinh nghiệm và cũng là thành viên Ban chấp hành trung ương thường trực CPP. Phải chăng ông Manet là con trai của Thủ tướng Hun Sen, nên mới bổ nhiệm thần tốc và được đánh giá như thế?

Được biết, Tướng Manet từng tốt nghiệp trường võ bị West Point – học viện quân sự Hoa Kỳ. Ở Mỹ, khi đi xin việc làm nếu thấy có ứng viên tốt nghiệp trường West Point cùng tham gia thì thôi coi như mình cầm chắc 1 suất rớt và tất cả sẽ bỏ về. Sinh viên trường này sau khi tốt nghiệp nếu không ở lại phục vụ cho quân đội Hoa Kỳ, mà ra ngoài xin việc thì tất cả họ sẽ trở thành các sếp lớn của các tập đoàn lớn ở Mỹ. Những ai học ở West Point ra ngoài kinh doanh thăng tiến rất nhanh, và đều trở thành quản lý cấp cao CEO tầm quốc tế mà các công ty săn đầu người hay tìm.

Tỷ lệ giám đốc điều hành (CEO) trên sinh viên tốt nghiệp ở West Point cao hơn Harvard, Stanford, hay Yale (lưu ý từ tỷ lệ). Điều đáng nói nữa là trong giới CEO quốc tế, nếu nghe ai nói CEO nào từng học ở West Point, người ta cũng nhìn mình từ trên xuống dưới, như một thực thể lạ, một con người hoàn hảo. Không xếp hạng được vì nó không có tiêu chuẩn để xếp.

Nói chung ai tốt nghiệp West Point thì đều hoàn hảo và Tướng Manet cũng thế. Tài trí của ông từng được thể hiện qua vụ tranh chấp đền Preah vihear giữ Campuchia với Thái Lan. Khi vụ việc trở nên căng thẳng, hai bên quyết không bên nào chịu nhường bên nào, thậm chí đã vang lên tiếng súng. Thế nhưng, khi Tướng Manet đi đàm phán thì chỉ với ánh mắt ấm áp và vài câu nói sắc sảo theo phong cách West Point, bên Thái Lan phải xin lỗi và rút quân, nhường lại ngôi đền này cho quê hương Cambodia của anh. Có lẽ đến đây chúng ta đã hiểu vì sao con trai của Thủ tướng Hun Sen được bổ nhiệm thần tốc mà không một dư luận nào dám chỉ trích mà ngược lại là ủng hộ.

Trở lại với câu chuyện ở VN. Mới đây, con trai ông Bí thư Bắc Ninh – ông Nguyễn Nhân Chinh được chỉ định làm Bí thư thành ủy Bắc Ninh. Theo thông tin, ông Chinh tốt nghiệp đại học chuyên ngành cờ vua và có bằng thạc sĩ quản lý giáo dục. Vào Đảng năm 2011, chỉ 5 năm sau khi vào Đảng, ông Chinh đã được giữ chức bí thư tỉnh đoàn Bắc Ninh. Ông Chinh cũng là đại biểu HĐND tỉnh Bắc Ninh khóa 18 nhiệm kỳ 2016-2021.

Khi thông tin này được lan truyền thì dư luận chỉ trích nhiều hơn là đồng tình, phải chăng việc bổ nhiệm này có gì sai? Theo ông Vũ Quốc Hùng, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho hay, không có văn bản nào cấm bố làm Bí thư Tỉnh ủy thì con không được làm Bí thư Thành ủy. Như vậy thì việc bổ nhiệm không sai pháp luật,.vậy thì vì sao dư luận phải lại phản ứng? Liệu ông Chinh tốt nghiệp trường West Point hay trường nào đó nổi tiếng ở Mỹ hay Nhật, thì liệu dư luận có ồn ào như những ngày qua hay không?

Câu chuyện như ông Chinh không phải là hiếm. Trước đó, cũng có nhiều trường hợp con quan được bổ nhiệm làm quan như ông Nguyễn Xuân Anh (SN 1976) – con ông Nguyễn Văn Chi – Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Ông Vũ Quang Hải (SN 1986) con ông Vũ Huy Hoàng, Nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương; Ông Lê Phước Hoài Bảo (SN 1985) con ông Lê Phước Thanh, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam; Ông Vũ Minh Hoàng (SN 1990), cháu ông Vũ Minh Tuấn, Phó giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh, trước làm Phó cục trưởng Cục An ninh Tây Nam Bộ; Hay ông Huỳnh Thanh Phong (SN 1982) con trai nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang Huỳnh Minh…Những trường hợp liệt kê này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, nhưng điều đáng nói là đa số những trường hợp này đều bị đứt gánh giữa đường khi quan bố về hưu.

Câu hỏi đặt ra ở đây là, vì sao bệ đở của những trường hợp trên không còn thì con đường thăng tiến của họ cũng bị ảnh hưởng? Phải chăng họ được thăng tiến là vì quyền lực chứ không phải vì năng lực? Nếu vì quyền lực mà leo cao luồn sâu thì đất nước sẽ về đâu? Thật quan ngại sâu sắc.

Rút kinh nghiệm từ những trường hợp trên. Thiết nghĩ, nếu quan ông muốn bổ nhiệm con mình vào bộ máy chính trị mà chưa có bằng cấp hay năng lực đáp ứng nhu cầu công việc, thì nên sắp xếp cho các thái tử công chúa kinh qua chức vụ từ thấp lên cao. Để những họ có thời gian trải nghiệm và thấu hiểu rồi từ từ leo cao, như thế họ sẽ trở thành những ông bà quan dân chi mẫu, có như thế dư luận cũng sẽ không còn chỉ trích gây gẳt. Còn nếu trường hợp giỏi thật sự như tướng Manet, thì bổ nhiệm cao thật cao, bởi đó là hồng phúc của dân tộc…

T.L