Vụ mua độc quyền Redoxy-3C: Ai tác động để lược bớt nội dung sai sót khỏi kết luận thanh tra?

Việc mua độc quyền chế phẩm Redoxy-3C của Đức để xử lý các hồ ô nhiễm trên địa bàn Hà Nội, Thanh tra TP Hà Nội đã ra 2 kết luận thanh tra nhưng kết luận thanh tra lần thứ 2 đã lược bỏ nhiều sai sót của cá nhân trong vụ việc.

Như Báo Người Lao Động đã thông tin, ngày 20-8, Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam đối với ông Võ Tiến Hùng, Tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hà Nội, với cáo buộc liên quan sai phạm mua độc quyền chế phẩm Redoxy-3C để xử lý các hồ ô nhiễm ở Hà Nội. Trước đó, ông Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch UBND TP Hà Nội, cũng bị tạm đình chỉ sinh hoạt và chức vụ trong Đảng, đình chỉ công tác để điều tra liên quan vụ án này và 2 vụ án khác.

Chế phẩm Redoxy-3C được Hà Nội sử dụng xử lý gần 90 hồ trong nội thành nhiều năm nay

Theo Kết luận 794 của Thanh tra TP Hà Nội, nhân dịp Triển lãm Thương mại quốc tế về nước, nước thải, chất rắn và quản lý nguyên liệu thô (IFAT) tại Đức, UBND TP đã có Đoàn công tác làm việc tại Cộng hòa Liên bang Đức. Sau đó, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung có thư mời Tổng giám đốc Công ty Watch Water GmbH sang thăm và làm việc về lĩnh vực bảo vệ môi trường và xử lý ô nhiễm nguồn nước.

Ngày 25-6-2016, chuyên gia của Công ty Watch Water GmbH đã khảo sát, lấy mẫu nước hồ tại Hà Nội về nghiên cứu và đưa ra giải pháp xử lý ô nhiễm nước hồ Hà Nội bằng chế phẩm Redoxy -3C.

Đến ngày 22-8-2016, UBND TP Hà Nội giao Công ty Thoát nước Hà Nội thử nghiệm trực tiếp tại 3 hồ Giáp Bát, Hố Mẻ và Ba Mẫu. Bên cạnh đó, thành lập tổ công tác giám sát hoạt động thử nghiệm xử lý ô nhiễm tại 3 hồ này.

Cá chêt trắng Hồ Tây đầu tháng 10-2016 sau khi có thử nghiệm chế phẩm Redoxy-3C tại đây

Ngày 12-10-2016, Công ty Thoát nước Hà Nội có văn bản kiến nghị UBND TP Hà Nội cho phép triển khai nhân rộng xử lý các hồ ô nhiễm trên địa bàn bằng chế phẩm Redoxy-3C và được đồng ý. Ban Cán sự Đảng UBND TP Hà Nội cũng báo cáo Thường trực Thành ủy Hà Nội và được chấp thuận.

Về việc mua, quản lý, sử dụng chế phẩm Redoxy-3C, theo kết luận của Thanh tra Hà Nội các Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT), Tài chính, Xây dựng báo cáo, đề xuất UBND TP Hà Nội phê duyệt phương án đặt hàng để xử lý nước thải đô thị trên địa bàn.

Theo phê duyệt của UBND TP Hà Nội, Sở Xây dựng giao cho Công ty Thoát nước Hà Nội thực hiện cung ứng dịch vụ thoát nước, xử lý nước thải, trong đó có kinh phí mua chế phẩm Redoxy-3C để phun rải, là một trong các công đoạn xử lý ô nhiễm, duy trì môi trường nước các hồ trên địa bàn.

Từ năm 2016 đến quý 1-2019, Công ty Thoát nước đã mua, nhập kho 403 tấn Redoxy-3C có tổng giá trị 137,6 tỉ đồng. Trong đó đã sử dụng 380 tấn.

Ông Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch UBND TP Hà Nội, chỉ huy xử lý môi trường cá chết trắng Hồ Tây ngày 3-10-2016 – Ảnh: Bảo Trân

Đáng chú ý, theo tìm hiểu, ngày 12-2-2020, ông Nguyễn An Huy, Chánh Thanh tra TP Hà Nội, đã ký kết luận thanh tra số 555, chỉ ra một số tồn tại, thiếu sót. Tuy nhiên, đầu tháng 3 lại ra bản kết luận 794 do ông Huy ký thay thế kết luận 555, lược bỏ toàn bộ tồn tại, thiếu sót của các cá nhân tập thể.

Cụ thể, tại kết luận thanh tra số 555, Thanh tra Hà Nội cho rằng khi có kết quả thử nghiệm bước đầu và trong khi tổ công tác chưa có báo cáo đánh giá kết quả thử nghiệm đối với 3 hồ (Hố Mẻ, Ba Mẫu, Giáp Bát), UBND TP Hà Nội chưa có văn bản cho phép nhân rộng, ngày 26-9-2016 Công ty Thoát nước Hà Nội đã có văn bản gửi Sở Tài chính, Sở Xây dựng và UBND TP Hà Nội đề nghị mua 141 tấn chế phẩm Redoxy-3C để xử lý ô nhiễm 81 hồ nội thành là “nóng vội”. Đến ngày 31-10-2016, thời điểm sau khi tổ công tác có báo cáo đánh giá, UBND TP có văn bản chấp thuận cho nhân rộng, Công ty Thoát nước Hà Nội mới ký hợp đồng mua chế phẩm Redoxy-3C. Thanh tra Hà Nội xác định thiếu sót này thuộc trách nhiệm của ông Võ Tiến Hùng, Tổng giám đốc Công ty Thoát nước Hà Nội.

Cũng theo kết luận số 555, Sở Tài chính Hà Nội và liên ngành đã có nhiều văn bản đề nghị Công ty Thoát nước Hà Nội đàm phán, thỏa thuận ký hợp đồng mua 141 tấn chế phẩm Redoxy-3C là chưa thận trọng. Thiếu sót này thuộc Ban giá (Sở Tài chính), người ký văn bản là một phó giám đốc Sở Tài chính, nay đã nghỉ hưu và 1 lãnh đạo Sở Xây dựng. Ngoài ra cũng theo Kết luận thanh tra số 555 về thiếu sót của lãnh đạo Sở Xây dựng khi được UBND TP giao xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng nước sau xử lý bằng chế phẩm Redoxy-3C, nhưng đến thời điểm kết luận sở này vẫn chưa thực hiện.

Đáng chú ý, ngày 1-8-2016, Công ty Watch Water GmbH ký văn bản thỏa thuận về việc phân phối độc quyền với Công ty Arktic; cấp Giấy chứng nhận Nhà phân phối ủy quyền (ngày 15-9-2016); cấp Giấy chứng nhận Nhà phân phối độc quyền (ngày 23-9-2016) đồng ý cho Công ty Arktic được quyền đại diện kinh doanh và cung cấp dịch vụ đối với các sản phẩm của Watch Water GmbH tại Việt Nam.

Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Arktic được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu vào năm 2015 do 2 thành viên góp vốn gồm ông Đào Xuân Tấn và ông Nguyễn Đức Hạnh (ông Hạnh là con trai của Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung). Người đại diện theo pháp luật là ông Đào Xuân Tấn.

Tháng 6-2016, ông Đào Xuân Tấn chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp của mình cho ông Nguyễn Trường Giang và ngày 23-7-2016, ông Nguyễn Đức Hạnh ký hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ vốn góp của mình cho người khác.